{"id":16,"date":"2023-05-11T12:37:00","date_gmt":"2023-05-11T10:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/?page_id=16"},"modified":"2023-07-13T10:04:22","modified_gmt":"2023-07-13T08:04:22","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Zwyczaj upami\u0119tnia m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Wawrzy\u0144ca na stosie zwi\u0105zany jest z magiczn\u0105 rol\u0105 ognia, kt\u00f3ry przys\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 g\u00f3ralom w pokonaniu zarazy panuj\u0105cej \u00a0na po\u0142udniu \u017bywiecczyzny pomi\u0119dzy XVII i XIX wiekiem. Wg legendy epidemi\u0119 powstrzyma\u0142o wznoszenie przez g\u00f3rali strzelistych ognisk na szczytach g\u00f3r, na halach i zboczach otaczaj\u0105cych Ujso\u0142y oraz podpalenie ich w noc \u015bwi\u0119tego Wawrzy\u0144ca. W ten spos\u00f3b magiczna si\u0142a ognia uratowa\u0142a Ujso\u0142y i okolice przed wyniszczeniem. Z t\u0105 historyczn\u0105 perspektyw\u0105 koresponduj\u0105 co najmniej dwie legendy:<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">Tereny obecnie wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Gminy Ujso\u0142y do 1913 roku by\u0142y administrowane przez Parafi\u0119 w Rajczy. Wg poda\u0144 najstarszemu mieszka\u0144cowi o nazwisku Sporek przy\u015bni\u0142y si\u0119 wielkie s\u0142upy ognia i podzieli\u0142 si\u0119 t\u0105 wiedz\u0105 z samym proboszczem, kt\u00f3ry zainspirowany snem poleci\u0142 parafianom z Ujs\u00f3\u0142 rozpali\u0107 wielkie ognie na okolicznych halach. Wydarzenie to mia\u0142o miejsce w wigili\u0119 wspomnienia \u015bw. Wawrzy\u0144ca \u2013 \u017cyj\u0105cego w III w. rzymskiego diakona i m\u0119czennika, uwa\u017canego za patrona piekarzy i ubogich. Ten zabieg spowodowa\u0142 podobno ust\u0105pienie zarazy i na pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia miejscowi g\u00f3rale rokrocznie rozpalali na stokach wielkie ogniska.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">Inna hipoteza zwi\u0105zana z obyczajem palenia g\u0142osi, \u017ce najstarszemu z miejscowych g\u00f3rali kilkukrotnie objawia\u0142y si\u0119 pokutuj\u0105ce dusze zmar\u0142ych na zaraz\u0119. Mary podobno pojawia\u0142y si\u0119 w rejonie istniej\u0105cego w owym czasie starego m\u0142yna o czym gazda poinformowa\u0142 proboszcza z parafii w Mil\u00f3wce, poniewa\u017c w tym czasie w okolicach nie by\u0142o \u017cadnej innej parafii. Duchowny zareagowa\u0142 i zleci\u0142 budow\u0119 nowego ko\u015bcio\u0142a, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142a nowa parafia w Rajczy obejmuj\u0105ca tereny dzisiejszej Gminy Ujso\u0142y. \u00a0By\u0142a to, poza wcze\u015bniej wspomnian\u0105 Mil\u00f3wk\u0105, jedyna parafia w okolicy, gdy\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ujso\u0142ach powsta\u0142 na pocz\u0105tku XX wieku..<\/span><\/p>\n<p>Wiele wskazuje na to, \u017ce w \u015bwiadomo\u015bci kolejnych pokole\u0144 ujsolskich g\u00f3rali utrwali\u0142 si\u0119 pogl\u0105d, \u017ce wielki ogie\u0144 wzniecany przez nich \u00a0na wielu <em>groniach<\/em> niszczy\u0142 wirusy i ogranicza\u0142 tempo rozprzestrzeniania si\u0119 choroby, na kt\u00f3r\u0105 nie by\u0142o \u017cadnego skutecznego lekarstwa. Jedynego remedium na epidemie upatrywali wi\u0119c w oczyszczaj\u0105cej sile ognia. Wiara w skuteczno\u015b\u0107 tego obrz\u0119du musia\u0142a by\u0107 niezwykle silna skoro sta\u0142 si\u0119 cyklicznym, niemal sakralnym wydarzeniem dla kolejnych pokole\u0144 g\u00f3rali. Nie ulega r\u00f3wnie\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce\u00a0 lokalnej \u00a0spo\u0142eczno\u015bci kojarzy\u0142 \u00a0si\u0119 z wydajn\u0105 interwencj\u0105 \u015bw. Wawrzy\u0144ca \u2013 opiekuna ognia. Dlatego te\u017c nowo powstaj\u0105cej \u015bwi\u0105tyni w Rajczy wyra\u017anie \u201epasowa\u0142\u201d \u015bw. Wawrzyniec jako patron. Niewykluczone, \u017ce duchowni decydenci w tej kwestii uwzgl\u0119dnili r\u00f3wnie\u017c pragnienia miejscowej, bogobojnej ludno\u015bci, kt\u00f3rej mentalno\u015b\u0107 od wiek\u00f3w by\u0142a mocno osadzona <br \/>w katolickiej wierze i przekonana o boskim mi\u0142osierdziu.<\/p>\n<p>Po ustaniu epidemii rozpalanie wielkich ognisk sta\u0142o si\u0119 cykliczn\u0105 praktyk\u0105 o wyra\u017anym sakralnym zabarwieniu. Jego intensywno\u015b\u0107 notuje si\u0119 obecnie na terenach wchodz\u0105cych w sk\u0142ad istniej\u0105cej Parafii pod wezwaniem \u015aw. J\u00f3zefa Robotnika w Ujso\u0142ach. Po roku 1913 kiedy erygowano ujsolsk\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 \u2013 obyczaj palenia Wawrzy\u0144cowych Hud jest \u00a0tylko praktykowany i jednoznacznie kojarzony z Parafi\u0105 i Gmin\u0105 w Ujso\u0142ach.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;333,334,335,336,337,338,339,340,341,342&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;351,352,353,354,355,356,357,358,359,360,362,363,364,365,366,367,368,369,370,371,372&#8243; _builder_version=&#8221;4.21.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zwyczaj upami\u0119tnia m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Wawrzy\u0144ca na stosie zwi\u0105zany jest z magiczn\u0105 rol\u0105 ognia, kt\u00f3ry przys\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 g\u00f3ralom w pokonaniu zarazy panuj\u0105cej \u00a0na po\u0142udniu \u017bywiecczyzny pomi\u0119dzy XVII i XIX wiekiem. Wg legendy epidemi\u0119 powstrzyma\u0142o wznoszenie przez g\u00f3rali strzelistych ognisk na szczytach g\u00f3r, na halach i zboczach otaczaj\u0105cych Ujso\u0142y oraz podpalenie ich w noc \u015bwi\u0119tego Wawrzy\u0144ca. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-16","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":375,"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions\/375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wawrzyncowehudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}