Wawrzyńcowe Hudy po raz kolejny rozświetliły Gminę Ujsoły. W tym roku obyczaj, wpisany na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, stał się częścią szerszego projektu „Wawrzycowe Hudy w Ujsołach – ludzie, czas i przestrzeń tradycji”. Jego ważnym elementem były warsztaty, przekaz wiedzy przez depozytariuszy, dokumentowanie tradycji oraz wydarzenia plenerowe w Ujsołach, Glince, Soblówce i Złatnej.
Wawrzyńcowe Hudy to nie tylko ogień widoczny z daleka. To przede wszystkim wiedza, umiejętności, pamięć i wspólnota ludzi, którzy od pokoleń przekazują sobie sposób budowania konstrukcji, przygotowania ogniska oraz zwyczaje i zachowania towarzyszące jego podpaleniu. Właśnie na tym aspekcie skupia się projekt „Wawrzycowe Hudy w Ujsołach – ludzie, czas i przestrzeń tradycji”, realizowany przez Centrum Kultury Sportu i Rekreacji w Ujsołach.
Idea projektu opiera się na założeniu, że tradycji nie można zachować wyłącznie poprzez jej opisywanie. Wiedza o Wawrzyńcowych Hudach jest w dużej mierze wiedzą praktyczną – obejmuje m.in. wybór miejsca, przygotowanie materiału, konstrukcję hudy, jej wypełnienie oraz czynności związane z obrzędowym podpaleniem. Dlatego najważniejszym elementem projektu stały się warsztaty prowadzone przez depozytariuszy obyczaju. Ich zadaniem było nie tylko pokazanie, jak zbudować hudę, ale również przekazanie wiedzy o jej genezie, znaczeniu i miejscu w lokalnej kulturze. Projekt zakładał organizację czterech warsztatów – w Ujsołach, Glince, Soblówce i Złatnej. To właśnie depozytariusze są w tym projekcie najważniejszymi nauczycielami tradycji. Wspólnota Wawrzyńcowych Hud w Ujsołach skupia osoby posiadające wiedzę historyczną i praktyczną, a także przedstawicieli lokalnych organizacji i środowisk. W projekcie pełnią oni rolę instruktorów, konsultantów i osób przekazujących kolejnym pokoleniom wiedzę o obyczaju.
Tegoroczna odsłona projektu połączyła cztery miejscowości Gminy Ujsoły. 1 sierpnia w Ujsołach odbyły się główne, uroczyste obchody Wawrzyńcowych Hud. Natomiast 8 sierpnia tradycja była kontynuowana w Glince, Soblówce i Złatnej. Taki układ nie był przypadkowy. Wydarzenia w trzech miejscowościach zaplanowano w pobliżu dnia św. Wawrzyńca, natomiast uroczystości w Ujsołach zostały zorganizowane 1 sierpnia jako oficjalna inauguracja projektu.
W Izbie Regionalnej Gronicek w Glince program rozpoczął się o godz. 15.00 warsztatami budowania hudy. Wieczorna część wydarzenia połączyła tradycję z muzyką. O godz. 18.00 zaprezentowali się przedszkolacy z SP Glinka, o godz. 19.00 wystąpiła kapela góralska, a o godz. 22.00 nastąpiło uroczyste podpalenie hudy. Na uczestników czekały również atrakcje dla dzieci – dmuchańce i plac zabaw – oraz degustacja potraw przygotowanych przez KGW Glinka.
W Osadzie Pasterskiej w Soblówce program rozpoczął się o godz. 18.00 warsztatami praktycznymi budowania Wawrzyńcowej Hudy. O godz. 19.00 wystąpiła kapela góralska „Zbójnicy” ze Szczyrku, a o godz. 21.00 nastąpiło podpalenie Wawrzyńcowej Hudy. Integralną częścią wydarzenia była degustacja regionalnych potraw przygotowanych przez Koło Gospodyń Wiejskich w Soblówce.
W Złatnej natomiast, na terenie rekreacyjnym Remizy OSP Złatna, warsztaty budowy hudy rozpoczęły się o godz. 15.00. Od godz. 16.00 uczestnicy mogli korzystać z dmuchanej zjeżdżalni i piany party, natomiast od godz. 17.00 rozpoczęła się część artystyczna z udziałem Kapeli z Rycerki oraz heligonistów ze Złatnej. O godz. 21.00 nastąpiło podpalenie hudy. Ważnym elementem wydarzenia było także stoisko regionalne KGW Złatna, połączone z degustacją potraw regionalnych.
Wawrzyńcowa Huda jest widowiskowa, ale samo widowisko jest jedynie finałem znacznie dłuższego procesu. Uczestnicy projektu mieli możliwość poznania historii obyczaju, obserwowania pracy depozytariuszy, uczestniczenia w budowie konstrukcji i bezpośredniego kontaktu z osobami, które tę tradycję znają z własnego doświadczenia. Realizacja Wawrzyńcowych Hud nie byłaby możliwa bez zaangażowania lokalnej społeczności. W projekt włączone zostały Koła Gospodyń Wiejskich, Rady Sołeckie, Ochotnicze Straże Pożarne, szkoły, wolontariusze, depozytariusze oraz pracownicy instytucji kultury. Ważną rolę odegrały również OSP, odpowiadające za zabezpieczenie przeciwpożarowe wydarzeń i sam proces podpalania hud. KGW natomiast wzbogaciły wydarzenia o regionalną kuchnię i tradycyjne smaki. Wawrzyńcowe Hudy stają się przestrzenią współpracy wielu środowisk – od najstarszych depozytariuszy po dzieci i młodzież.
Projekt „Wawrzycowe Hudy w Ujsołach – ludzie, czas i przestrzeń tradycji” został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pozostających w dyspozycji Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w ramach programu „Niematerialne – przekaż dalej 2026”. Wawrzyńcowe Hudy są jednym z najważniejszych elementów kulturowej tożsamości Gminy Ujsoły. Ich siła nie wynika jednak wyłącznie z wysokości płomieni. Tkwi przede wszystkim w ludziach, którzy wiedzą, jak hudę zbudować, dlaczego robi się to właśnie w ten sposób i co oznacza jej podpalenie. Tegoroczne wydarzenia w Ujsołach, Glince, Soblówce i Złatnej były czymś więcej niż kolejnymi imprezami w kalendarzu. Były ważnym etapem w procesie przekazywania tradycji z pokolenia na pokolenie.
Najnowsze komentarze